Η νέα ανηθικότητα στο Web. Ψεύτικες ειδήσεις.
Σάββατο, Ιουνίου 27, 2009 19:18 | από Eric
Το web κατά πάσα πιθανότητα έχει όλες τις αλήθειες. Αλλά και όλα τα ψέματα.
Ψάχνετε για θεωρία που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα γύρω από τις δολοφονίες των Κένεντυ; Εκεί θα είναι.
Αναζητείτε την αλήθεια για τους εξωγήινους; Το ίδιο.
Από την μία αυτό είναι αποτέλεσμα του βάρους των αριθμών. Στατιστικά αν πεις τα πάντα θα πέσεις μέσα και κάπου. Με τόσα που γράφονται -δίχως αποδείξεις όμως έτσι;- κάποιος θα έχει γράψει την αλήθεια.
Από την άλλη αυτό το γεγονός από μόνο του δεν λέει και τίποτα. Όπως και στην ζωή, στο web μαθαίνουμε να φιλτράρουμε την πληροφορία.
Μια είδηση από κάποιον συνωμοσιολόγο σε ένα αναλόγου παράνοιας φόρουμ δεν έχει το ίδιο βάρος με την αρχική σελίδα του CNN.
Δεν έχει σημασία το ποιος έχει δίκιο, μιλάω για την αίσθηση που έχουμε για την αληθοφάνεια μιας πληροφορίας. Βλέπουμε την ιστοσελίδα και παίζει ρόλο η εμφάνιση.
Όσο πιο σοβαρή φαίνεται τόσο πιο δεκτικοί είμαστε στο να δεχτούμε αυτό που βλέπουμε ως αληθινό.
Οπότε φιλτράρουμε. Αλλά τι σημαίνει αυτό;
Ποια είναι τα κριτήριά μας; Υπάρχουν όντως;
Υπάρχει μια ολόκληρη κατηγορία παιχνιδιών στο διαδίκτυο (Παιχνίδια Εναλλακτικής Πραγματικότητας- Alternate Reality Games) που ξεκίνησαν από την εξής διαπίστωση: Αν δείξεις σε κάποιον την ιστοσελίδα ενός ειδησεογραφικού portal ή μιας εταιρείας, η αρχική θέση, η default θέση, είναι πως αυτό που βλέπει είναι -μέχρι αποδείξεως του εναντίου- αληθινό.
Δεν είναι όπως ένα τηλεοπτικό κανάλι ή μια εφημερίδα που πιθανότατα, βλέποντας μια είδηση θα αναρωτηθεί κανείς “Μα καλά, εγώ πως και δεν έχω ξαναδεί τις ειδήσεις στο κανάλι Τηλε-Φούφουτο;”.
Στο web αυτό που βλέπεις μπορεί να εκληφθεί ως αλήθεια.
Και μπορεί αυτό το γεγονός να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς πολύ πιο σκοτεινούς από παιχνίδια.
Όπως ανακαλύψαμε
Μετά το άλμα
Υπάρχουν επιτήδειοι οι οποίοι δημιουργούν ιστοσελίδες οι οποίες φαίνονται σε πρώτη ματιά απολύτως ειδησεογραφικές.
Πως λειτουργεί:
Στις ΗΠΑ κάθε μεγάλο αστικό κέντρο έχει την δική της τηλεοπτική αγορά, αυτό σημαίνει ότι το τοπικό κανάλι π.χ. 5 του Phoenix στην Arizona είναι το κανάλι-ανταποκριτής του εθνικού καναλιού NBC. Το κανάλι 5 παίζει δικές του διαφημίσεις για την τοπική αγορά και έχει την δική του ειδησεογραφική ομάδα για να καλύπτει τις ειδήσεις της πόλης και συχνά της πολιτείας.
Μην νομίζετε ότι πρόκειται για τίποτα μικρό. Το μέγεθος αυτών των σταθμών είναι ανάλογο πολλές φορές ελληνικών εθνικών δικτύων (ανάλογοι πληθυσμοί και έκταση με την Ελλάδα).
Το θέμα είναι πως όλοι οι σταθμοί αυτοί έχουν ιστοσελίδες δικές τους.
Αν κάποιος μένει στην Νέα Υόρκη είναι μάλλον απίθανο να ξέρει ποιος είναι ο πραγματικός τηλεοπτικό σταθμός στην Arizona. (Πόσο μάλλον αν ψάχνει από Ελλάδα…)
Ψάχνει λοιπόν αμέριμνος για ένα π.χ. Φάρμακο.
Βρίσκει έναν σύνδεσμο σε ένα φόρουμ ή ένα blog που επικαλείται δημοσιογραφικό ρεπορτάζ γύρω από το θέμα.
Κλικάρει στον σύνδεσμο και επισκέπτεται μια ιστοσελίδα η οποία φαίνεται απολύτως ρεαλιστική. Φαίνεται να είναι το “Κανάλι 5″ κάπου. Δεν το έχει ξανακούσει το “κανάλι 5″, αλλά και τι έγινε;
Έχει δεξιά τον καιρό, άλλες ιστορίες για την οικονομία, αγγελίες, φωτογραφίες. Το στήσιμο της σελίδας φαίνεται πραγματικό.
Μόνο αν κατέβει κάτω κάτω θα δει σε γράμματα και κείμενα που δεν ενθαρρύνουν την ανάγνωση, πως η ιστοσελίδα δεν είναι αυτό που φαίνεται.
Ο ανυποψίαστος επισκέπτης διαβάζει το άρθρο και στην συνέχεια ίσως κλικάρει το ρεαλιστικότατο “ειδησεογραφικό” βίντεο όπου η δημοσιογράφος διηγείται πως “ξεκίνησε να κάνει ένα ρεπορτάζ γιατί της το ζήτησε ο αρχισυντάκτης αλλά είδε απίστευτα αποτελέσματα η ίδια”.
Γιατί να μην το πιστέψει ο ανυποψίαστος επισκέπτης;
Αφού ήταν στην ιστοσελίδα ενός πραγματικού καναλιού.
Πάρε λοιπόν το φάρμακο.
Η ίδια συνταγή γίνεται με “προσφορές” που χρεώνουν πιστωτικές κάρτες αν κάποιος εγγραφεί, καθώς και επίσης από ιστοσελίδες που δεν το παίζουν κανάλια αλλά κανονικά ειδησεογραφικά portal.
Το χειρότερο ηθικά με όλα αυτή την ιστορία είναι πως σχεδιάστηκε ειδικά για να εκμεταλλευτεί τα άτομα που έχουν την μικρότερη δεξιότητα. Τα πλέον ευάλωτα συνήθως.
Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή άτομα που έχουν τόσο μεγάλη ανάγκη, λόγω της υπόσχεσης μιας δουλειάς (συνηθισμένο αντικείμενο τέτοιων επιθέσεων) ή λόγω υγείας που θέλουν να πιστέψουν χωρίς να κοιτάξουν παραπέρα.
Μερικοί από εσάς λέτε ‘Ας πρόσεχαν’; Λυπάμαι, Όχι.
Αυτού του είδους οι ανηθικότητες σχεδιάστηκαν να τους ξεγελάσουν ακόμη και αν “πρόσεχαν”.
Αυτό είναι το κακό.
Οι ενέργειες αυτές έχουν σχεδιαστεί για να είναι τυπικά νόμιμες.
Αν κάποιος ψάξει την σελίδα θα δει ότι έχουν χαρακτήρα “ενημέρωσης” και “προσωπικών απόψεων”.
Δεν είναι παράνομες.
Είναι όμως πέρα για πέρα ανήθικες.
Ότι λάμπει λοιπόν δεν είναι χρυσός.
Ειδικά στο web.
(Διαβάσαμε γα την πρακτική σε αυτό το εξαιρετικό άρθρο του Wired. Σημειώστε σε ότι πριν το διαβάσω είχα δει τέτοια ψευδό-ιστοσελίδα και είχα αναρωτηθεί για το πως μια δημοσιογράφος μπορεί να δίνει τόσο “διαφημιστικό” χαρακτήρα σε ένα ρεπορτάζ και σκέφτηκα μήπως ήταν barter γκρίζα διαφήμιση. ΔΕΝ είχα σκεφτεί ότι όλη η ιστοσελίδα ήταν ψεύτική. Για παράδειγμα ενός τέτοιου ψευτό-καναλιού πηγαίντε στο άρθρο του Wired και κλικάρετε -με ΠΟΛΥ ΠΡΟΣΟΧΗ- στους συνδέσμους του άρθρου. Δεν θέλουμε να τους δώσουμε περισσότερα links. )
Μοιράσου το στο Facebook
