Προβληματισμός: Οι social ιστοσελίδες και τα παιδικά μυαλά.
Τρίτη, Φεβρουαρίου 24, 2009 5:06 | από Eric
Ένας προβληματισμός γύρω από τα social media και τις πιθανές συνέπειες που μπορεί να έχουν στην παιδική ψυχοσύνθεση. Αφορμή για τις σκέψεις, είναι μια ομιλία της Βαρόνης Greenfield, Νευρολόγου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και διευθύνουσας του Βασιλικού Ινστιτούτου στην Βουλή των Λόρδων για αυτό το θέμα.
Μετά το άλμα
Μια περίεργη συναίνεση
Ελάχιστα πράγματα προσφέρονται για περισσότερη κινδυνολογία από το web.
Είναι ώρες-ώρες λες και σχεδιάστηκε για να γίνεται θέμα σε μεσημεριανές εκπομπές με αποκλειστικό σκοπό να τρομοκρατεί μεσόκοπες νοικοκυρές και μεσήλικες νοικοκυραίους:
Αν τα παιδιά μας δεν αυτοκτονήσουν από τα chat rooms θα πάρουν μέρος σε emo τελετές στο Myspace και θα πέσουν στα βαριά ναρκωτικά μέσα από κάποιον στο Facebook.
“-Είδες τα ναρκωτικά Ρούλα μου και πόσους φίλους είχε στο Φέησμπουκ;
-Και μένα ο Νίκος μου του στείλανε ποτό στο Φέσημπουκ. Ποτό σου λέω!. Νομίζω ότι έχει μπλέξει και με κάτι μπλόγκζ… Είμαι πολύ στενοχωρημένη”
Θυμίζει “Μάνα Raver” κτλ. Αν δεν υπήρχε θα έπρεπε να το εφεύρουν.
Ήχος καμπάνας της εκκλησίας του χωριού να χτυπά ασταμάτητα, ενώ η στεντόρεια φωνή του ήρωα να ακούγεται “Χωριανοί! Χωριανοί! Έρχεται το Ιντερνέτ, κρύψτε τα παιδιά σας!’.
Ψέματα;
Ψέματα.
Οι περισσότεροι γονείς ξέρουν πολύ καλά ότι διαδικτυακή παιδεία και οι δεξιότητες είναι απαραίτητες για το παιδί τους. Μπορεί να μην ξέρουν να αστυνομεύουν αλλά δεν υιοθετούν τις υπερβολές των ΜΜΕ. Ανησυχούν αλλά δεν αποκόπτουν το παιδί από το web παρά μόνο σε εμφανώς ακραίες περιπτώσεις.
Γράφω από εμπειρικές παρατηρήσεις αλλά πρόκειται για καταιγισμό εμπειριών. Αυτή πραγματικά είναι σε γενικές γραμμές η στάση του μέσου οικογενειακού περίγυρου. Τονίζω, σε γενικές γραμμές: Θα βρείτε και σκοταδιστές γονείς όπως και άλλους που δεν καταλαβαίνουν ότι το παιδί τους χρειάζεται επείγουσα βοήθεια.
Η αλήθεια όμως παραμένει -και γενικά ασχολίαστη συνήθως- ότι με το διαδίκτυο έχει συμβεί κάτι πρωτόγνωρο στην νεότερη ιστορία των σχέσεων μεταξύ γενεών: Η νεότερη γενιά έχει (κατά το σύνηθες) υιοθετήσει μέσα επικοινωνίας και μια κουλτούρα τελείως ξένα προς την προηγούμενη γενιά και αυτή αποδέχεται και ενθαρρύνει αυτή την συμπεριφορά.
Είναι τόσο ασυνήθιστη αυτή η εξέλιξη που, σε συνδυασμό με την ταχύτητα των εξελίξεων στο web και την ραγδαία άνοδο των social media sites, έχει δημιουργήσει, νομίζω, το εξής παράδοξο: Να μένει στο απυρόβλητο του κοινωνικού διαλόγου η στάση που πρέπει να κρατά κανείς απέναντι σε βασικά ζητήματα χρήσης των social sites.
“Εδώ υπάρχουν Δράκοντες”
Η παράμετρος που δημιουργεί το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η αμφίσημη στάση των ειδικών επιστημόνων. Πέρα από τα -φυσικά χρήσιμα- αυτονόητα: Να προσέχουμε τις ακραίες συμπεριφορές, να αστυνομεύουμε το web στα μικρότερα παιδιά, ποτέ μόνα κτλ, η αλήθεια είναι ότι όλοι είμαστε σε αυτό που οι χαρτογράφοι του Μεσαίωνα αποκαλούσαν Terra Incognita όταν δεν γνώριζαν τίποτα για ένα τμήμα του χάρτη. ”Terra Incognita” - ”Άγνωστη Γη”.
“Άγνωστη Γη” δεν σημαίνει όμως και ακίνδυνη: σε έναν χάρτη του 1500, ένας χαρτογράφος έχει γράψει “Εδώ υπάρχουν Δράκοντες” στο ίδιο σημείο.
Τα Social Websites είναι αυτή η χώρα.
Η Βαρόνη Greenfield προβληματίζεται ξεκινώντας από την παρατήρηση ότι ένα από τα πιο σημαντικά άγχη των βρεφών είναι να επιβεβαιώνεται η ύπαρξή τους. Η συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση στα κοινωνικά δίκτυα και η αίσθηση της άμεσης επιβράβευσης που προσφέρουν ‘έγινε φίλος μου, έστειλες ένα δώρο’, λειτουργούν ενάντια στην φυσική εξέλιξη του νου και προσεγγίζει την βρεφική συμπεριφορά. Ενισχύεται η αίσθηση της άμεσης -”εδώ και τώρα’ - ικανοποίησης και η περιορισμένη συγκέντρωση.
Μια γενιά μεγαλώνει χωρίς να ενισχύει στον ίδιο βαθμό τις κοινωνικές δεξιότητες με τον τρόπο που συνέβαινε για εκατοντάδες χιλιάδες έτη και με ενδεχόμενη δυσκολία να επικοινωνήσει μακριά από την οθόνη.
Μια έρευνα της Βρετανικής Επιτροπής Έρευνα Κοινού κατέληξε ότι ο μέσος έφηβος περνά επτάμιση ώρες την ημέρα μπροστά από μια οθόνη.
Η φράση που η καθηγήτρια και Βαρόνη χρησιμοποίησε είναι ότι “αλλάζουμε την καλωδίωση του εγκεφάλου” στα παιδιά και ότι δεν μπορεί να φανταστεί πως αυτά τα παιδιά δεν θα είναι ‘ουσιαστικά διαφορετικά’ από κάθε άλλη γενιά.
Η ειδικός, στην περίπτωση αυτή δεν έχει σκοπό να κινδυνολογήσει. Εκθέτει ένα θεμιτό προβληματισμό, σε ορισμένες περιπτώσεις τα νέα δεδομένα της γενιάς που είναι “ουσιαστικά διαφορετικής” δεν ακούγονται απαραίτητα αρνητικά: Για παράδειγμα, ψυχολόγοι έχουν παρατηρήσει ότι χάρη στην δυνατότητα που προσφέρουν π.χ. οι επεξεργαστές κειμένου, οι περισσότεροι νέοι όταν καλούνται να γράψουν ένα κείμενο, δεν σχεδιάζουν εκ των προτέρων τι θα γράψουν αλλά το συντάσσουν στην πορεία. Αυτό έχει και αρνητικές αλλά και θετικές πλευρές.
Ομολογώ όμως: Δυσκολεύομαι να φανταστώ ένα μέλλον καλύτερο όταν θα είναι βασισμένο σε μια γενιά η οποία δεν διαθέτει την ικανότητα να συμπάσχει προς τον διπλανό του επειδή δεν καταλαβαίνει βασικά μηνύματα της γλώσσας του σώματος. Όσα emoticons και αν χρησιμοποιούμε δεν νομίζω ότι αρκούν.
Συμπέρασμα;
Ότι δεν υπάρχει συμπέρασμα ακόμη. Τα στοιχεία όμως συγκεντρώνονται και σταδιακά αρχίζουμε να βλέπουμε μια εικόνα να σχηματίζεται. Ο χάρτης αρχίζει και γεμίζει. Γίνεται σαφές ότι στο θέμα των κοινωνικών ιστοσελίδων το διακύβευμα δεν είναι απλώς ο χρόνος του παιδιού και το τι άλλο θα μπορούσε να κάνει με αυτό το χρόνο (το άγχος των γονέων), υπάρχουν ζητήματα προσδιορισμού του ‘εγώ’, προγραμματισμού κοινωνικών συμπεριφορών. Το πολιτισμικό / κοινωνικό γονίδιο μεταλλάσσεται απρόβλεπτα.
Μαζεύοντας στοιχεία, μακριά από την κινδυνολογία και τις υστερίες αλλά -ίσως- και από το ‘έλα μωρέ, τι να πάθει το παιδί στο facebook’ θα μπορέσουμε να καταλήξουμε στους κανόνες που πρέπει να διέπουν κάποιες συμπεριφορές.
Πρώτα όμως, ας παραδεχτούμε ότι ψάχνουμε τον χάρτη.
(φωτό από bmfcker)
Μοιράσου το στο Facebook
Home Appliance says:
Οκτωβρίου 30th, 2010 at 9:30 μμ
That helped me a lot! Exactly what I was looking for. Thanks again!